Fictional prices, money and cases. Self-study reading and worksheets; no live market connection or order execution, accreditation or investment advice. Claude is not connected live.
Open the bilingual materials for instructions and exercises. Public answers support self-study, not secure assessment.
In this synthetic lab a buy consumes the visible ask, a sell the visible bid. One shared volume budget applies per tick. A limit protects the execution price but can leave all units unfilled. All orders are immediate-or-cancel: unfilled units disappear and do not wait for the next tick. This deliberately simplified model is not a full order book.
Example
US liquidity, tick 0: bid 99, ask 101, volume 20. Buy 25 units at market: 20 fill at 101; 5 cancel. Notional 2,020; fee 0.1% = 2.02; virtual cash 10,000 − 2,022.02 = 7,977.98. A buy limit of 100 fills zero, not 25 at 100.
Practice
Start a fresh US liquidity run; compare a limit 100 with a market order.
Reset; buy 25 units and explain canceled quantity and fee.
Advance one tick; record the wider spread and smaller available volume.
Size before conviction
Objectives
Calculate position notional and cash including fees.
Distinguish educational size flags from maximum loss.
Explain why a profitable oversized trade can be poor process.
Reading
SMALL flags intended notional above 5% of initial virtual capital; MEDIUM above 10%. These are classroom size budgets, not personal recommendations or stop-loss orders. The engine warns rather than blocks an oversized funded order. It rejects an intended order without enough cash including fees, even if visible liquidity would allow a smaller partial fill. Long-only holdings cannot go negative.
Example
US position tick 0: capital 10,000, ask 101. A SMALL budget is 500: 4 units have notional 404; fee 0.40; cash 9,595.60. Five units have notional 505, so trigger the size flag. This 5% notional budget does not promise a 5% maximum loss.
Practice
Calculate the largest whole-unit order within SMALL before submitting.
Reset; compare 4 and 5 units and inspect the flag.
Explain why both cash and units constrain a sell/buy decision.
Review the changed assumption
Objectives
Explain gaps, spread and reduced liquidity.
Separate a thesis from an observed result.
Submit an evidence-led reflection for a different reviewer.
Reading
A fixed synthetic path can rise and then fall sharply. An intention to exit at a price is not a guarantee: this lab implements no stop order. Advance only reveals the next tick; old canceled orders do not revive. Use the journal to explain what changed and what you could know at the decision time. A different fixture reviewer provides feedback; this is simulated review, not identity verification or investment approval.
Example
US volatility: buy 4 at ask 101 costs 404 + 0.40 = 404.40. After advancing twice, bid is 85 and visible volume 5. Sell 4 receives 340 − 0.34 = 339.66. Cash is 9,935.26, a loss of 64.74 including fees. Neither initial conviction nor a desired exit price changes these arithmetic facts.
Practice
Buy 4 in a fresh US volatility run; note the available information.
Advance twice; compare the current bid with entry ask before deciding.
Submit self review and switch to the different fixture reviewer; explain the limits of this simulation.
Purpose, evidence and honest boundaries
Objectives
Distinguish simulation results from real investment evidence.
State a learning goal and an information boundary.
Identify misleading performance and affiliation claims.
Reading
A training decision starts with a purpose: learn a mechanism, not promise a return. Fictional prices can test arithmetic and discipline but cannot establish skill on real markets. A fixture reviewer is a role in the exercise, not a verified professional. Keep the journal honest about information known before acting. Do not enter personal data or represent this course as endorsed by its reference sources.
Example
A learner gains 120 virtual units on a known repeated path. The defensible statement is: “This run produced 120 virtual units under synthetic-ioc-1.” It does not establish an expected return, a client result or approval by an institution. Review the order plan and evidence before assigning a process assessment.
Practice
Write a learning goal without a profit target.
Classify a fixture review, a real professional approval and a simulation gain.
Identify one misleading claim and replace it with an evidenced statement.
Read the synthetic market contract
Objectives
Explain spread, units and fees.
Recognize immediate settlement as a model assumption.
Identify which real exchange rules remain unmodeled.
Practice
Compute the round-trip cash change before submitting orders.
Buy and sell one unit in a fresh US liquidity scenario and reconcile the journal.
List three missing real-market mechanisms; do not guess their current rules.
Read the two sides of the quote
Write bid 99 and ask 101 on paper. You buy at the ask, the price offered by a seller; you sell at the bid, the price offered by a buyer. The spread is ask minus bid = 2. It is already reflected when you buy at 101 and sell at 99, not another cash fee to subtract.
Use the existing US synthetic example: initial cash 10000, holdings zero, one whole unit bought then the same unit sold at tick 0 without advancing the quote. Assume at least two units of shared volume remain so that both one-unit orders can fill. Each fill consumes one unit from that common pool.
The model fee is 0.1% of filled notional, rounded HALF_UP to 0.01 money units per trade. Settlement is immediate and virtual. These assumptions let us reconcile the two ledger entries; they do not describe verified US exchange or broker rules.
Walk through cash and holdings together
For the purchase, notional = 1 × 101 = 101. Fee = 101 × 0.001 = 0.101, rounded to 0.10. Cash outflow is 101.10; remaining cash is 10000 − 101.10 = 9898.90. Holdings become one, so this is not yet a completed round trip.
For the sale, notional = 1 × 99 = 99. Fee = 99 × 0.001 = 0.099, rounded to 0.10. Cash inflow is 98.90. Cash becomes 9898.90 + 98.90 = 9997.80 and holdings return to zero.
Cash change is −2.20. Reconcile independently: selling price minus buying price = −2, then subtract total fees 0.20, giving −2.20. No quote movement is needed for this loss. If you subtract the spread again after using both fill prices, you double count it.
Stage
Signed cash flow
Cash balance
Holdings
Shared volume consumed
Before
—
10000.00
0
0
Buy at ask
−101.10
9898.90
1
1
Sell at bid
+98.90
9997.80
0
2
Predict first, then inspect a journal
Cover the completed ledger and copy the blank table. For each leg write the side of the quote, notional, rounded fee, signed cash movement and resulting holdings. Then explain in one sentence why an unchanged quote can still produce a loss.
Test the boundary on paper: if only one shared unit remained initially and the buy filled it, could the sale also fill at the same tick? Do not assume a refill or guaranteed exit. State what is missing before computing a completed round-trip result.
The static reader supports this paper exercise and its self-check quiz. The order-submission exercise in the original lesson uses the separate local classroom described in the existing classroom guide. If that classroom is already available in an approved fixture, compare the predicted ledger with its US liquidity journal without advancing the tick. Do not mark orders as executed merely from reading this page.
Leg / quote side
Notional / fee
Signed cash
New cash / holdings
Buy / ___
___
___
___
Sell / ___
___
___
___
Reconciliation
___
___
___
Compare the prediction and the volume boundary
Open the solution after your attempt
With both fills available: buy at ask 101, fee 0.10, cash −101.10, balance 9898.90, holdings 1; sell at bid 99, fee 0.10, cash +98.90, balance 9997.80, holdings 0. The round trip uses two units of shared volume and loses 2.20 = spread 2 + total fees 0.20.
With only one shared unit initially, the filled purchase exhausts it. The sale cannot obtain a fill at that same tick under the stated volume assumption. Cash after the buy is still 9898.90 and holdings remain 1; the completed-round-trip ending cash 9997.80 cannot be asserted for that case. A later quote and available volume would require a new calculation.
Before calling the work complete, check bid versus ask, both fees rounded separately, cash signs, holdings returning to zero only after a sale fill, and shared volume sufficient for both fills. Name three omitted real-market mechanisms, such as settlement cycles, taxes and a full order book, without guessing their current rules.
Defend a decision with evidence
Objectives
Combine order, fee and risk reasoning.
Separate available information from hindsight.
Prepare a reviewable report and improvement plan.
Reading
This capstone combines planning, execution, liquidity and reflection in a separate five-tick synthetic scenario. Preserve the plan before each action. Submit the journal, fee reconciliation, size-budget explanation and self review. A different fixture reviewer uses the proposed rubric. The path is deterministic and source-visible: it is practice, not a hidden or secure examination. No claim of unseen-case competence or real teacher verification is made.
Example
US capstone starts bid 99 / ask 101 with volume 8. A market buy of 4 fills at 101, fee 0.40, cash 9,595.60. After two advances, bid 90 with volume 1 allows a sell of 4 to fill only 1 at 90; fee 0.09, 3 cancel. Cash becomes 9,685.51 and holdings remain 3. The incomplete exit is evidence to discuss, not an automatic failing grade or profit forecast.
Practice
Before starting, record thesis, size budget and reconsideration trigger.
Complete a synthetic run and reconcile each execution and canceled quantity.
Submit self review; reviewer cites journal evidence for each rubric criterion and requests a specific improvement.
Money return is not a percentage
Objectives
Calculate gross and net cash profit with explicit costs.
Choose a consistent positive denominator and label the period.
Reject missing costs or zero purchase cost instead of inventing a return.
Set up the cash ledger before calculating a return
Use a blank sheet and write two rows: buy and sell. Your output is a signed cash ledger, a gross-to-net profit bridge and a labelled holding-period return. All figures below belong to the existing fictional completed round trip; this is a paper exercise.
Exactly 10 units are filled at 101 on purchase and the same 10 at 105 on sale. Use fictional money units, no dividends and no external cash flows. The classroom fee is 0.1% of each filled notional. Tax is excluded from this simplified case, not established as zero for a real transaction. The synthetic holding period is not specified as a year.
Convert 0.1% to 0.001 before multiplying. Round each trade fee HALF_UP to 0.01 money units. Only after calculating net profit divide by the purchase cost including its fee; round the final percentage to four decimal places. Keep these two rounding stages separate.
Follow the money through both legs
Purchase notional is 10 × 101 = 1010. The buy fee is 1010 × 0.001 = 1.01. You must fund both the asset and the fee: purchase cost = 1011.01. Enter −1011.01 because money leaves the account.
Sale notional is 10 × 105 = 1050. The sale fee is 1050 × 0.001 = 1.05. The amount received is 1050 − 1.05 = 1048.95, not 1050. Enter +1048.95 because money comes back. Fees apply to filled quantities; an unfilled order does not supply a filled notional in this exercise.
Add the signed cash entries: −1011.01 + 1048.95 = 37.94. Now check by a different route: price gain = 10 × (105 − 101) = 40; total fees = 1.01 + 1.05 = 2.06; net profit = 40 − 2.06 = 37.94. Both routes must agree.
Leg
Filled notional
Fee
Signed cash
Buy
1010.00
1.01
−1011.01
Sell
1050.00
1.05
+1048.95
Sum
—
2.06
+37.94
Choose the denominator, then name the result
The lesson defines net holding-period return as net profit / purchase cost including the buy fee × 100. Substitute 37.94 / 1011.01 × 100 = 3.7527% after final rounding. The denominator is the funded purchase cost, not sale notional or sale proceeds.
37.94 money units answers “how much net cash was gained?”; 3.7527% answers “how much was gained relative to this defined initial cost over this round trip?” Neither is an annualized return or a forecast. Dividing 40 by 1010 gives a gross price return under a different definition, not the net return requested.
Before interpreting an actual return, inventory costs and flows: taxes, spreads, slippage, financing, dividends and other relevant charges or cash flows. Identify what is already reflected in actual fill prices so that spread or slippage is not deducted twice. Do not silently substitute zero for an unknown cost. This simplified method cannot be applied unchanged to partial exits or external cash flows.
Close the example and rebuild it yourself
Copy this worksheet, cover the worked numbers above and reconstruct every cell from the original quantity, prices and fee rule. Write the formula beside the number. Reconcile the ledger total with gross profit less both fees before calculating the percentage.
Then diagnose four proposals: use 0.1 as the fee multiplier; report 40 as net profit; divide 37.94 by 1050 without changing the return definition; call 3.7527% an annual return. Explain the specific error in each. Finally state what you would do if the buy fee were missing or purchase cost were zero.
Item
Formula
Your result
Buy notional / fee / funded cost
___
___
Sale notional / fee / net proceeds
___
___
Signed ledger sum
___
___
Gross gain − total fees
___
___
Net holding-period return / period
___
___
Check the completed work and stop conditions
Open the solution after your attempt
Expected worksheet: buy 1010 / 1.01 / 1011.01; sale 1050 / 1.05 / 1048.95; ledger +37.94; profit bridge 40 − 2.06 = 37.94; net holding-period return 3.7527% for one synthetic completed round trip. Your formulas must reconcile, not merely reproduce the final percentage.
0.1 is 10%, not 0.1%; use 0.001. The 40 omits both fees. A denominator of 1050 is sale notional and does not match the defined return. The synthetic period does not establish annual performance. If the buy fee is missing, obtain it or report that the defined net result cannot yet be computed. If purchase cost is zero, division is invalid: do not output infinity, zero percent or a guessed return.
Self-check: did you use filled units, round each fee first, record cash signs, reconcile both profit routes, retain a positive consistent denominator, label the period and state the cost scope? Rework any failed check before marking the reading complete.
Trace a claim before relying on it
Objectives
Separate publication date, effective date and retrieval date.
Classify original evidence, commentary and unsupported rumor.
Record unknowns and contradictions without declaring truth from a logo.
What you must produce
Prepare a provenance register and a conflict log on paper or a blank spreadsheet. The task is to justify a precisely worded claim, not to decide which number you prefer. Use only the three fictional records below; no real entity is being verified.
First copy the evidence faithfully, then distinguish what it supports from what remains unknown. The sentence “DOC-A v2 reports revenue 80 for P” describes a document. The sentence “actual revenue was 80” asserts an underlying fact that these records alone do not establish.
Step 1 — Read the evidence packet
The following tables reproduce the existing exercise facts. null means not supplied, not zero and not an invitation to guess. P is the period label provided; it is not identified as a calendar quarter. Unit and currency are not supplied.
DOC-B cites DOC-A, but the packet does not establish the version it cites or whether its 100 uses the same period and unit. Treat 80 versus 100 as an apparent conflict requiring scope checks; publication order alone cannot settle it.
Document
Kind / version
Published
Retrieved
Effective
DOC-A
Fictional primary / v2
2026-09-01
2026-09-03
null
DOC-B
Commentary / null
2026-09-04
null
null
DOC-C
Rumor / null
null
null
null
Document
Claim / period
Reference
Unknowns
DOC-A
Revenue 80 / P
DOC-A v2
Unit, currency, effective date
DOC-B
Revenue 100 / null
Cites DOC-A
Cited version, unit, period, retrieval date
DOC-C
No specific claim supplied
Original source null
Date, origin and support
Step 2 — Build one defensible row
Start with the exact limited claim, then attach the document ID and version. Record all three dates separately. If the packet does not name an issuer or provide a URL, leave that field null; do not invent a link, page number or verification stamp.
For A, publication is 1 September; retrieval is 3 September; effective date stays null. Retrieval describes when the record was obtained, not when its contents became legally effective. A is a primary record for what A states, not independent verification of actual revenue.
Claim
Locator
Dates
Conclusion
DOC-A reports 80 for P
DOC-A / v2
Published 01 Sep; retrieved 03 Sep; effective null
Document statement supported; actual revenue not independently established
Step 3 — Keep the conflict visible
Follow B → A. This is a citation chain, not two independent confirmations. Write both figures in the conflict log, together with the missing comparability fields. Do not average them to 90, replace A with the newer commentary, or declare either number fraudulent.
Next ask: does B cite A v2? Is P the same? Are units, currency and revenue definitions equal? Is there a later original correction? In this packet those answers are missing. The proper outcome is unresolved pending those checks, not a manufactured resolution.
Your turn — Fill the register before opening the answer
Copy the blank rows below and complete A, B and C. Include why each null remains unknown. Then write two dated notes: what can be supported from the packet as of 3 September 2026, and what changes when B is later encountered. Do not silently backdate information.
Finally assess these proposed conclusions: “A was effective on 3 September”; “B independently confirms A”; “revenue must be 90”; “A v2 reports 80 for P.” For each, give the supporting record or the precise reason it is unsupported.
Document / version
Exact claim / period / unit
Published / retrieved / effective
Source chain / unknown reason
A / ___
___
___
___
B / ___
___
___
___
C / ___
___
___
___
Disagreement
Comparable scope?
Checks still needed
Current conclusion
___
___
___
___
Compare your reasoning
Open the solution after your attempt
A: v2, reports 80 for P; published 1 September, retrieved 3 September, effective null. Unit, currency and named issuer remain null because not supplied. B: commentary, published 4 September, claims 100 and cites A; its version, retrieval, effective date, period and unit remain null. C: undated rumor with original source null; the packet supplies no specific claim to verify.
At the 3 September cutoff, A has been retrieved and supports the limited statement about A v2. B has a later publication date and cannot be treated as evidence already known from this packet at that cutoff. When B is encountered later, record an apparent 80/100 conflict and the B → A dependence. Its actual retrieval date must still be recorded when known, not assumed to be 4 September.
The first three proposed conclusions are unsupported: retrieval is not effectiveness; a derivative citation is not independent corroboration; averaging has no evidential basis. Only “A v2 reports 80 for P” is supported in that limited wording. Keep the apparent conflict unresolved until version, period, unit and any original correction can be checked.
Check the work, not your confidence
Check that every factual assertion points to A, B or C; every absent field has a reason; dates are distinct; the conflict remains visible; and your conclusion says what the document reports rather than certifying the business. Correct any sentence that exceeds its evidence.
An acceptable output contains three provenance rows, one conflict row, two time-bounded notes and reasons for all four proposed conclusions. If you cannot reproduce these without the solution, repeat the row-building steps before marking the lesson read.
Evidence can invalidate a plan
Objectives
Write a falsifiable assumption before a decision.
Distinguish an observation from an inference and proposed action.
Explain why reassessment need not mean an automatic buy or sell.
Reading
A thesis should include an observable condition and a reconsideration trigger. If evidence breaches the condition, record the change, check comparability and reassess. This is a reasoning workflow, not a mechanical recommendation. Do not use a later publication to justify an earlier order. A correct process can end with a loss, and a poorly supported process can profit on a fictional path.
Example
Before tick 0 the learner records: “My fictional case assumes comparable revenue at least 100; reconsider if the next original notice is below 100.” At tick 1 a comparable fictional notice reports 80. Observation: 80 is below 100 by 20, or 20% of the threshold. Inference: the stated assumption is breached. Next process step: verify the notice and revise the case; the fixture does not prescribe a trade. The tick-1 notice was not available for a tick-0 decision.
Practice
Label the assumption, observation, inference and next review step separately.
Explain what would make periods incomparable and require an unknown conclusion.
Write a hindsight-free self review citing only information available at the decision tick.
Execution cost needs a named benchmark
Objectives
Calculate signed adverse price cost for buy and sell.
Separate explicit fee, price difference and unfilled quantity.
Explain benchmark choice and excluded opportunity costs.
Reading
This workbook defines an internal observed-price benchmark before the order, not a universal best-execution measure. For buys, adverse price cost is filled quantity × (execution price − reference price). For sells it is filled quantity × (reference price − execution price). Add the explicit filled-notional fee to obtain this lesson’s total observed execution cost. Divide by filled quantity × reference price and multiply by 10,000 for basis points. A favorable execution may give a negative price component. Do not add the spread again when its effect is already inside the execution-to-reference difference. Unfilled opportunity cost is excluded and must be disclosed.
Example
Reference 100 is observed before a fictional order requesting 15 units; only 10 fill and 5 cancel. BUY execution 101 gives adverse price cost 10, fee 1.01, total 11.01 and 110.1 bps on benchmark notional 1,000. SELL execution 99 gives adverse cost 10, fee 0.99, total 10.99 and 109.9 bps. These are separate examples, not one linked round trip. Five canceled units are not charged fees; their opportunity cost is unknown.
Practice
Compute each side with the correct sign and record all units.
Try a buy execution 99 against reference 100 and explain the negative price component.
State the benchmark timestamp and all excluded costs before comparing executions.
Read Vietnamese market rules before simulation
Objectives
Separate source facts, simulation assumptions and unknowns.
Check lot, price increment and session separately; a price-grid-valid order is not a guaranteed fill.
Explain why immediate lab settlement does not represent Vietnamese equity T+2 settlement.
Read timestamped disclosures with the correct scope and source version.
Reading
A rule needs a market, security type, effective date and source locator. Decision 22/QĐ-HĐTV dated 16 March 2026 replaces the same-number decision of 18 April 2025. Appendix III distinguishes HOSE and HNX listed shares; one number does not cover all of Vietnam. The existing lab uses fictional symbols, predetermined prices, simplified IOC and immediate synthetic settlement. These are learning assumptions, not evidence of exchange fidelity.
Example
Suppose a learner checks an LO buy for 200 fictional shares at VND20,150. Quantity 200 is two round lots of 100. In this band the increment is VND50, so 20,150 is on-grid while 20,125 is off-grid. Notional at the limit is 200 × 20,150 = VND4,030,000 before fees/tax. This checks only two conditions, not the price band, session, available funds, exchange acceptance or execution. Without a suitably priced seller, a grid-valid order may remain unfilled. Fees, tax, fill price and settlement date remain null because this example does not establish them.
Practice
Record exchange/market, security type and fictional symbol.
Record source ID, effective date and retrieval date; flag unknowns.
Check lot and increment separately; do not ignore session or status.
State thesis and size budget before ordering, without future information.
Distinguish limit-price notional, execution price, fees and settlement.
For announcements record publication time, scope and unverified details.
Preserve your reflection for a separate reviewer; a lab score is not certification.
Portfolio weights and the limits of diversification
Objectives
Reconcile position values and cash to positive equity.
Calculate percentage weights using the same equity denominator.
Separate a concentration indicator from evidence of diversification.
Reading
Investor.gov describes spreading exposure across and within asset classes as diversification and notes that narrowly focused funds can share holdings. This worksheet only measures single-name notional weights; asset labels alone do not establish independent risks. For each position, value = quantity × price. Equity = cash + all position values. Weight percent = value / equity × 100; cash uses the same denominator. The largest asset weight excludes cash, but its denominator still includes cash. It is not a risk score or a suggested allocation. No cross-currency summation is allowed.
Example
At the stated synthetic snapshot: cash 100, A = 2 × 50 = 100, B = 4 × 25 = 100. Equity = 300. Cash, A and B each have 33.3333% weight. Maximum asset weight is 33.3333%, not 50%; 50% would use invested assets only, a different denominator. The rounded displayed sum is 99.9999%. Two fictional labels provide no sector or correlation evidence.
Practice
Show values, denominator and all three weights before rounding.
Set both quantities to zero while retaining cash 100: explain cash weight 100% and maximum asset weight 0%.
Write a short Vietnamese review identifying missing sector, overlapping exposure and liquidity evidence; do not recommend a trade.
Stress scenarios without predictions
Objectives
Apply explicit position shocks while leaving cash unchanged.
Reconcile stressed equity and signed delta against two ground truths.
Explain why a chosen joint shock is not a correlation estimate or loss probability.
Reading
A scenario is an assumption chosen for an exercise, not an estimated future event. Stressed value = quantity × price × (1 + shock). Stressed equity = unchanged cash + stressed position values. Delta = stressed equity − initial equity. A shock of −1 removes the modeled position value; it does not model debt or liquidation. The worksheet accepts shocks from −1 to +1 and nonnegative quantities only. Joint declines can illustrate shared exposure, but no dependence is estimated. No probabilities or worst-case completeness are supplied.
Example
Scenario 1: cash 100; A 100 shocked −20% becomes 80; B 100 shocked +10% becomes 110. Initial equity 300; stressed equity 290; delta −10. Scenario 2 is a separate portfolio: cash 50; A 3 × 20 = 60 shocked −100% becomes 0; B 2 × 40 = 80 unchanged. Equity 190 becomes 130; delta −60. Initial weights: cash 26.3158%, A 31.5789%, B 42.1053%. The −60 delta is not a probability or an executable cash balance.
Practice
Reproduce both scenarios and separately label initial versus stressed values.
For scenario 1 assume both asset shocks are −20%: A and B become 80 each, equity 260, delta −40. Explain why this is not an estimated correlation.
Double cash and all quantities in scenario 1: equity 600, stressed 580, delta −20, unchanged initial weights. Explain model exclusions in Vietnamese.
Read statements before forming a thesis
Objectives
Distinguish a dated balance sheet from period flows.
Reconcile revenue, profit, receivables and operating cash.
Record accounting assumptions and unanswered questions before a simulated trade.
Your task and the learning route
Put a blank sheet beside you. By the end, produce an income statement, a cash-flow reconciliation, a closing balance sheet and a short evidence-based conclusion. Work through the guided case first; then solve the new case without looking at the model answer.
A useful conclusion separates an observation, its possible explanation and the evidence still needed. “Profit is positive, therefore buy” does not perform that analysis. This lesson develops the accounting work that must come before a simulated trading thesis.
Step 1 — Read the facts before calculating
Use one fictional currency unit throughout. The reporting period is one month. Opening assets consist only of cash 100; opening equity is 100; opening receivables and liabilities are zero. The firm earns and recognises revenue 80 during the month, collects 50 of that revenue, and recognises and pays operating expenses 60.
All revenue in this case has been earned. No tax, inventory, depreciation, debt, dividends, capital expenditure, owner contribution, advance receipts, FX or other cash flows occur. These are the assumptions that make the short reconciliation possible. Do not carry the simplified shortcut into a real company without checking its notes.
A balance-sheet amount is measured at a date; revenue, expense and cash flow cover a period. Write the month and “fictional currency units” above your working. Put opening and closing dates on the balance-sheet columns, not on the income statement as if it were a single-day balance.
Step 2 — Trace each transaction through the accounts
Do not begin by copying the profit into cash. First ask: what was earned, what was collected, what was consumed and what was paid? In this case, recognising revenue and receiving cash are separate events.
Recognise the earned sale: debit receivables 80, credit revenue 80. Receivables rise to 80; this entry creates no cash.
Collect 50: debit cash 50, credit receivables 50. Cash rises from 100 to 150; the remaining customer claim is 80 − 50 = 30. Collection is not a second revenue entry.
Recognise and pay the expense: debit operating expense 60, credit cash 60. Cash falls from 150 to 90. Expense reduces profit; payment reduces cash.
Check the movements: receivables +30, cash −10, period profit +20. The extra assets of 20 have come from profit, not from new borrowing or owner funding.
Step 3 — Build the statements and reconcile them
Calculate in the order below. Keep the minus signs: a negative operating cash flow is an outflow, not a negative revenue. The direct and indirect cash-flow methods describe the same operating cash movement using different starting points.
In the indirect bridge, receivables increase by 30. That is revenue included in profit but not yet collected, so subtract 30 from profit. The bridge works here because the case excludes all other adjustments; real cash-flow statements usually contain several.
Working
Substitution
Result
Period profit
Revenue 80 − expense 60
20
Direct operating cash flow
Customer receipts 50 − payments 60
−10
Increase in receivables
Closing 30 − opening 0
30
Indirect operating cash flow
Profit 20 − receivables increase 30
−10
Closing cash
Opening 100 + operating cash flow (−10)
90
Closing assets
Cash 90 + receivables 30
120
Closing equity
Opening equity 100 + profit 20
120
Accounting equation residual
Assets 120 − liabilities 0 − equity 120
0
Step 4 — Explain the result in ordinary language
The business earned profit 20 while operating cash fell by 10. Both can be true: 30 of recognised revenue remains receivable. A 25% profit margin (20 ÷ 80) says nothing by itself about when that receivable will be collected.
Now change only collection from 50 to 40. Before calculating, predict which statements change. Revenue and expense are unchanged, so profit stays 20 and closing equity stays 120. Operating cash becomes 40 − 60 = −20; closing cash is 80; receivables become 40. Assets remain 80 + 40 = 120.
This one-period change does not prove fraud or insolvency. Ask for receivable ageing, contractual payment dates, subsequent collections and whether the same timing pattern recurs. A useful sentence is: “Operating cash fell because collections lagged recognised revenue in this simplified case; the next evidence needed is the collection schedule.”
Step 5 — Locate the same distinction in a public report
Open Microsoft Annual Report 2025, financial statements, year ended 30 June 2025, USD millions. Find total revenue 281,724, net income 101,832 and net cash from operations 136,162. Verify the unit and year before copying. Operating cash 136,162 minus net income 101,832 is 34,330 USD millions; read the reconciliation lines before explaining it. This is a fixed reading exercise, not a valuation.
Your turn — Build a new set without copying the example
Cover the model answer below. A second fictional firm starts the month with cash 200, equity 200, zero receivables and zero liabilities. It earns revenue 120, collects 75 and recognises and pays expenses 90. All other exclusions are the same as in Step 1. Use paper or your own spreadsheet; no file or personal information needs to be submitted here.
Write the three account entries and explain why the receipt of 75 is not new revenue.
Prepare the income statement: revenue, expense and profit. Show the subtraction.
Calculate operating cash directly, then reconcile it from profit using the change in receivables.
Calculate closing cash, receivables, total assets and equity. Check assets − liabilities − equity = 0.
Change only collections to 60. Predict which totals stay unchanged, then recompute the affected lines.
Write four sentences: one observation, its accounting explanation, one alternative explanation needing investigation and the specific evidence you would request.
Blank working sheets — Complete these before opening the solution
Copy these three small statements onto your sheet. Add the reporting period/date and fictional currency unit. Fill every blank using the independent case, then add a second column for collections of 60. The blanks are prompts for your own working, not a form that sends data.
Income statement — for the month
Line
Your amount and working
Revenue
____
Operating expense
____
Profit
____
Cash-flow working — for the month
Line
Your amount and working
Customer receipts
____
Operating payments (show the sign)
____
Net operating cash flow
____
Opening cash
____
Closing cash
____
Balance sheet — at the closing date
Line
Your amount and working
Cash
____
Receivables
____
Total assets
____
Liabilities
____
Equity
____
Assets − liabilities − equity
____
Model solution — Compare the method, not just the totals
Open the solution after your attempt
Entries: debit receivables / credit revenue 120; debit cash / credit receivables 75; debit expense / credit cash 90. Receivables end at 45. The cash receipt settles a previously recorded claim.
With collections of 60: receivables = 120 − 60 = 60; operating cash = 60 − 90 = −30; closing cash = 170. Profit is still 30; assets and equity still equal 230. A larger share of recognised revenue remains uncollected as a receivable; the accounting equation still balances.
Example conclusion: “Profit is 30 but operating cash is −15. Receivables increased by 45 under these assumptions. This may reflect agreed credit terms or delayed collection; the figures alone do not distinguish them. I would request invoice due dates and subsequent receipt evidence before drawing a stronger conclusion.”
Check your work and diagnose common errors
Check four things before calling the work complete: both operating-cash methods agree; closing cash equals opening cash plus all modelled flows; the closing balance sheet balances; and your conclusion distinguishes a fact from an unverified explanation.
If you wrote cash 120 in the guided case, you probably added profit to opening cash and ignored the uncollected 30. If revenue became 130, you probably counted the receipt 50 twice. If indirect CFO became 50, you added the receivable increase instead of subtracting it. Return to the account trace, rather than forcing a balancing number.
Keep your first calculation and corrections. You should be able to explain each sign and source without looking at the answer. Repeat with another set of fictional numbers only after the reconciliation works.
Evidence in your submission
Self-check
Period, unit and assumptions
All are stated before the calculations
Account entries and profit
Revenue and receipt are not counted twice
Direct and indirect operating cash
Each formula and substitution is visible; both equal
Closing cash and balance sheet
The cash bridge and accounting equation reconcile
Interpretation and evidence request
A specific source is requested; no unsupported trade conclusion
Liquidity gaps and partial exits
Objectives
Reproduce an existing reviewed capstone path.
Separate filled from cancelled quantity and remaining exposure.
Explain why a displayed exit order does not guarantee liquidation.
Reading
Use the existing US capstone fixture only. Start fresh, place a market buy of four shares, advance twice, then place a market sell of four. The engine models constrained volume and cancels unfilled remainder; this is a classroom convention, not the full US exchange order lifecycle. Cancelled quantity never creates cash. Fees, quote time and order IDs must come from the actual fixture export.
Example
Reviewed existing path ends at cash 9685.51, holdings3, last sell filled1 and cancelled3. Requested4=filled1+cancelled3. One share sold does not mean all four were liquidated. The cash figure includes this particular fixture history; do not extrapolate it to another order sequence, price, fee model or currency.
Practice
Run the exact path in a fresh synthetic lab and export evidence before doing anything else.
Reconcile requested4, filled1, cancelled3 and holdings3; annotate the last order and scenario tick.
Write a risk note about remaining exposure and unavailable depth; identify what the simplified model excludes without recommending a new live trade.
Evidence portfolio and peer capstone
Objectives
Assemble a reproducible synthetic portfolio.
Separate author, peer comments and instructor validation.
Revise a claim using evidence while preserving the original version.
Reading
A portfolio is a manual learning artifact: objectives, fixture and rule versions, assumptions, order export, calculations, unanswered questions and revisions. Another learner challenges one conclusion; the author responds with evidence or marks it unknown. A peer comment is not teacher approval, verified identity, professional accreditation or a secure examination.
Example
Version1 says “all four shares exited”. Peer points to last order filled1/cancelled3 and holdings3. Version2 corrects the statement, cites the order export and retains version1 plus the reason for revision. A checksum can compare file bytes but does not prove author identity or tamper-proof history.
Practice
Assemble a labelled synthetic pack with B2 accounts, A1 export and A2 stress worksheet; record source and model limits separately.
Ask a different peer to challenge one conclusion; retain their original comment and your response.
Submit version1, version2, change log and a five-minute oral explanation; instructor assessment remains pending until a real instructor reviews.
Giá, tiền và tình huống hư cấu. Đây là học liệu tự học và phiếu thực hành; không kết nối thị trường hoặc đặt lệnh thật, không chứng nhận hay khuyến nghị đầu tư. Claude chưa kết nối thật.
Mở tài liệu để đọc hướng dẫn song ngữ và làm bài tập. Đáp án công khai phục vụ ôn tập, không phải đề thi bảo mật.
Trong phòng thực hành giả lập, mua dùng giá ask, bán dùng giá bid. Mỗi bước có một ngân sách khối lượng chung. Lệnh giới hạn bảo vệ giá thực thi nhưng có thể không khớp. Mọi lệnh dùng cơ chế khớp ngay hoặc hủy: phần chưa khớp không chờ bước sau. Đây là mô hình đơn giản, không phải sổ lệnh đầy đủ.
Ví dụ
US, bài thanh khoản, bước 0: bid 99, ask 101, khối lượng 20. Mua thị trường 25 đơn vị: khớp 20 tại 101; hủy 5. Giá trị 2.020; phí 0,1% = 2,02; tiền ảo 10.000 − 2.022,02 = 7.977,98. Lệnh mua giới hạn 100 không khớp, không phải khớp 25 tại 100.
Thực hành
Bắt đầu bài US thanh khoản mới; so lệnh giới hạn 100 với lệnh thị trường.
Đặt lại; mua 25 đơn vị và giải thích lượng hủy, phí.
Chuyển một bước; ghi lại chênh lệch rộng hơn và khối lượng nhỏ hơn.
Quy mô trước mức tự tin
Mục tiêu
Tính giá trị vị thế và tiền gồm phí.
Phân biệt cảnh báo quy mô với mức lỗ tối đa.
Giải thích vì sao lệnh quá lớn dù có lời vẫn có thể sai quy trình.
Nội dung học
SMALL cảnh báo giá trị lệnh dự kiến vượt 5% vốn ảo ban đầu; MEDIUM vượt 10%. Đây là ngân sách quy mô trong lớp, không phải khuyến nghị cá nhân hay lệnh cắt lỗ. Máy cảnh báo, không chặn lệnh quá ngân sách nếu đủ tiền. Lệnh dự kiến thiếu tiền gồm phí bị từ chối dù thanh khoản có thể chỉ khớp một phần. Nắm giữ chỉ mua bằng vốn sẵn có, không âm.
Ví dụ
US, bài quy mô bước 0: vốn 10.000, ask 101. Ngân sách SMALL là 500: 4 đơn vị trị giá 404; phí 0,40; còn 9.595,60. Năm đơn vị trị giá 505, nên có cảnh báo quy mô. Ngân sách giá trị 5% không cam kết mức lỗ tối đa 5%.
Thực hành
Tính số đơn vị nguyên tối đa trong SMALL trước khi đặt lệnh.
Đặt lại; so 4 và 5 đơn vị, xem cảnh báo.
Giải thích tiền và số đơn vị ràng buộc quyết định mua/bán thế nào.
Rà soát giả định thay đổi
Mục tiêu
Giải thích bước nhảy giá, chênh lệch và thanh khoản giảm.
Phân biệt luận điểm với kết quả quan sát.
Gửi tự đánh giá có căn cứ để người khác rà soát.
Nội dung học
Kịch bản cố định có thể tăng rồi giảm mạnh. Ý định thoát tại một giá không phải bảo đảm: bài thực hành chưa có lệnh stop. Chuyển bước chỉ mở giá kế tiếp; lệnh đã hủy không sống lại. Dùng nhật ký giải thích điều gì thay đổi và thông tin có tại lúc quyết định. Người rà soát fixture khác đưa phản hồi; đây là vai trò giả lập, không xác minh danh tính hoặc duyệt đầu tư.
Ví dụ
US, bài biến động: mua 4 tại ask 101 tốn 404 + 0,40 = 404,40. Sau hai bước, bid 85, khối lượng 5. Bán 4 nhận 340 − 0,34 = 339,66. Tiền còn 9.935,26, lỗ 64,74 gồm phí. Mức tự tin ban đầu hay giá thoát mong muốn không thay đổi phép tính này.
Thực hành
Mua 4 trong bài US biến động mới; ghi thông tin đang có.
Chuyển hai bước; so bid hiện tại với ask lúc vào trước khi quyết định.
Gửi tự đánh giá rồi chuyển vai trò reviewer khác; giải thích giới hạn mô phỏng.
Mục đích, bằng chứng và giới hạn trung thực
Mục tiêu
Phân biệt kết quả mô phỏng với bằng chứng đầu tư thật.
Nêu mục tiêu học và giới hạn thông tin.
Nhận diện tuyên bố gây hiểu lầm về thành tích hoặc liên kết.
Nội dung học
Quyết định thực hành bắt đầu bằng mục tiêu học cơ chế, không hứa hẹn lợi nhuận. Giá hư cấu kiểm tra phép tính và kỷ luật nhưng không chứng minh năng lực giao dịch thật. Reviewer fixture là vai trò bài tập, không phải chuyên gia đã xác minh. Nhật ký cần trung thực về thông tin biết trước quyết định. Không nhập dữ liệu cá nhân hoặc mô tả khóa được tổ chức tham chiếu bảo trợ.
Ví dụ
Người học lãi 120 đơn vị ảo trên kịch bản lặp đã biết. Có thể nói: “Lượt này tạo 120 đơn vị ảo theo synthetic-ioc-1.” Kết quả không chứng minh lợi nhuận kỳ vọng, kết quả khách hàng hay chấp thuận tổ chức. Cần xem kế hoạch và bằng chứng trước khi đánh giá quy trình.
Thực hành
Nêu mục tiêu học không dùng chỉ tiêu lợi nhuận.
Phân loại review fixture, phê duyệt chuyên môn thật và lãi mô phỏng.
Tìm một tuyên bố gây hiểu lầm rồi viết lại theo bằng chứng.
Đọc hợp đồng mô hình thị trường
Mục tiêu
Giải thích chênh lệch giá, đơn vị và phí.
Nhận biết thanh toán ngay là giả định mô hình.
Nêu các quy tắc sàn thật chưa mô phỏng.
Thực hành
Tính thay đổi tiền của vòng mua bán trước khi đặt lệnh.
Mua rồi bán một đơn vị trong bài US thanh khoản mới, đối chiếu nhật ký.
Liệt kê ba cơ chế thị trường thật còn thiếu; không đoán quy định hiện hành.
Đọc hai phía của báo giá
Ghi bid 99 và ask 101 lên giấy. Bạn mua tại ask, mức bên bán chào; bán tại bid, mức bên mua chào. Spread = ask trừ bid = 2. Nó đã phản ánh khi mua 101 rồi bán 99, không phải khoản phí tiền riêng để trừ thêm.
Dùng ví dụ US giả lập hiện hữu: tiền đầu 10000, vị thế bằng không, mua một đơn vị nguyên rồi bán đúng đơn vị đó tại bước 0, không chuyển báo giá. Giả định ngân sách khối lượng chung còn ít nhất hai đơn vị để cả hai lệnh một đơn vị có thể khớp. Mỗi lượt khớp tiêu thụ một đơn vị của cùng ngân sách đó.
Phí mô hình là 0,1% giá trị khớp, làm tròn HALF_UP đến 0,01 đơn vị tiền cho mỗi giao dịch. Thanh toán ảo diễn ra ngay. Các giả định này cho phép đối chiếu hai dòng sổ; không mô tả quy tắc sàn hoặc môi giới US đã được xác minh.
Theo dõi đồng thời tiền và vị thế
Ở vế mua, giá trị = 1 × 101 = 101. Phí = 101 × 0,001 = 0,101, làm tròn thành 0,10. Tiền chi 101,10; tiền còn = 10000 − 101,10 = 9898,90. Vị thế thành một đơn vị, nên lúc này chưa hoàn tất vòng mua bán.
Ở vế bán, giá trị = 1 × 99 = 99. Phí = 99 × 0,001 = 0,099, làm tròn thành 0,10. Tiền thu 98,90. Tiền thành 9898,90 + 98,90 = 9997,80 và vị thế về không.
Thay đổi tiền là −2,20. Đối chiếu độc lập: giá bán trừ giá mua = −2, trừ tiếp tổng phí 0,20 thành −2,20. Không cần báo giá dịch chuyển mới có khoản lỗ này. Nếu đã dùng cả hai giá khớp mà còn trừ spread lần nữa, bạn tính trùng.
Bước
Dòng tiền có dấu
Số dư tiền
Vị thế
Khối lượng chung đã dùng
Trước
—
10000,00
0
0
Mua tại ask
−101,10
9898,90
1
1
Bán tại bid
+98,90
9997,80
0
2
Dự tính trước rồi mới đọc nhật ký
Che sổ đã giải và chép bảng trống. Với mỗi vế, ghi phía báo giá, giá trị khớp, phí đã làm tròn, dòng tiền có dấu và vị thế sau đó. Sau đó giải thích bằng một câu vì sao báo giá không đổi vẫn có thể lỗ.
Kiểm tra giới hạn trên giấy: nếu ban đầu ngân sách chung chỉ còn một đơn vị và lệnh mua đã dùng hết, lệnh bán có thể tiếp tục khớp ngay cùng bước không? Không tự giả định được bổ sung khối lượng hoặc chắc chắn thoát. Nêu điều còn thiếu trước khi tính kết quả vòng mua bán hoàn tất.
Trang đọc tĩnh hỗ trợ bài giấy này cùng quiz tự kiểm. Bài đặt lệnh trong nội dung gốc dùng lớp học local riêng được mô tả ở hướng dẫn lớp học hiện có. Nếu lớp đó đã sẵn trong fixture được phép, hãy so sánh sổ dự tính với nhật ký US thanh khoản, không chuyển bước. Không ghi đã thực thi lệnh chỉ từ việc đọc trang này.
Vế / phía giá
Giá trị / phí
Tiền có dấu
Tiền / vị thế mới
Mua / ___
___
___
___
Bán / ___
___
___
___
Đối chiếu
___
___
___
Đối chiếu dự tính và giới hạn khối lượng
Mở lời giải sau khi tự làm
Khi đủ cả hai lượt khớp: mua tại ask 101, phí 0,10, tiền −101,10, số dư 9898,90, vị thế 1; bán tại bid 99, phí 0,10, tiền +98,90, số dư 9997,80, vị thế 0. Vòng mua bán dùng hai đơn vị khối lượng chung và lỗ 2,20 = spread 2 + tổng phí 0,20.
Nếu ban đầu chỉ còn một đơn vị chung, lượt mua khớp dùng hết nó. Lệnh bán không có khối lượng để khớp tại cùng bước theo giả định đã nêu. Sau mua, tiền vẫn 9898,90 và vị thế còn 1; không được khẳng định số dư kết thúc vòng 9997,80 cho trường hợp này. Báo giá và khối lượng ở bước sau cần phép tính mới.
Trước khi hoàn tất, kiểm tra bid/ask, hai phí làm tròn riêng, dấu tiền, vị thế chỉ về không sau khi bán khớp và khối lượng chung đủ hai lượt. Nêu ba cơ chế thị trường thật chưa mô hình, chẳng hạn chu kỳ thanh toán, thuế và sổ lệnh đầy đủ, không đoán quy tắc hiện hành.
Bảo vệ quyết định bằng bằng chứng
Mục tiêu
Kết hợp lý giải lệnh, phí và rủi ro.
Tách thông tin có sẵn với kết quả biết sau.
Chuẩn bị báo cáo có thể rà soát và kế hoạch cải thiện.
Nội dung học
Bài tổng kết kết hợp kế hoạch, thực thi, thanh khoản và tự đánh giá trong kịch bản hư cấu riêng gồm năm bước. Giữ kế hoạch trước từng hành động. Nộp nhật ký, đối chiếu phí, lý giải ngân sách và tự đánh giá. Reviewer fixture khác dùng rubric đề xuất. Đường giá xác định trước và có trong mã nguồn: đây là thực hành, không phải kỳ thi kín hoặc bảo mật. Không tuyên bố năng lực xử lý tình huống chưa biết hoặc xác minh giảng viên thật.
Ví dụ
US tổng kết bắt đầu bid 99 / ask 101, khối lượng 8. Mua thị trường 4 khớp tại 101, phí 0,40, tiền còn 9.595,60. Sau hai bước, bid 90 và khối lượng 1 khiến bán 4 chỉ khớp 1 tại 90; phí 0,09, hủy 3. Tiền thành 9.685,51, còn giữ 3. Thoát chưa hết là bằng chứng để thảo luận, không tự động bị đánh trượt hoặc là dự báo lợi nhuận.
Thực hành
Trước khi chạy, ghi luận điểm, ngân sách và điều kiện xem lại.
Hoàn thành lượt giả lập, đối chiếu từng lượng khớp và hủy.
Nộp tự đánh giá; reviewer viện dẫn nhật ký cho từng tiêu chí và yêu cầu cải thiện cụ thể.
Lợi nhuận tiền khác tỷ suất
Mục tiêu
Tính lãi tiền gộp và ròng với chi phí rõ.
Chọn mẫu số dương nhất quán và ghi kỳ.
Từ chối thiếu phí hoặc giá vốn bằng không, không bịa tỷ suất.
Lập sổ tiền trước khi tính tỷ suất
Hãy lấy giấy trống, kẻ hai dòng mua và bán. Sản phẩm cần làm là sổ tiền có dấu, bảng nối lãi gộp sang lãi ròng và tỷ suất ghi rõ kỳ. Các số bên dưới thuộc vòng mua bán hư cấu hoàn tất của bài gốc; đây là bài làm trên giấy.
Có đúng 10 đơn vị khớp mua tại 101 và cũng 10 đơn vị đó khớp bán tại 105. Dùng đơn vị tiền hư cấu, không cổ tức và không dòng tiền ngoài. Phí lớp học là 0,1% giá trị khớp mỗi bên. Thuế được loại khỏi mô hình đơn giản này, không có nghĩa giao dịch thật có thuế bằng không. Kỳ nắm giữ giả lập không được xác định là một năm.
Đổi 0,1% thành 0,001 trước khi nhân. Làm tròn phí từng giao dịch HALF_UP đến 0,01 đơn vị tiền. Chỉ sau khi tính lãi ròng mới chia cho giá vốn gồm phí mua; làm tròn tỷ lệ phần trăm cuối cùng đến bốn chữ số thập phân. Không gộp hai giai đoạn làm tròn này.
Theo tiền qua cả hai vế
Giá trị mua là 10 × 101 = 1010. Phí mua là 1010 × 0,001 = 1,01. Bạn phải chi cả tiền tài sản lẫn phí: giá vốn = 1011,01. Ghi −1011,01 vì tiền đi ra khỏi tài khoản.
Giá trị bán là 10 × 105 = 1050. Phí bán là 1050 × 0,001 = 1,05. Tiền nhận là 1050 − 1,05 = 1048,95, không phải 1050. Ghi +1048,95 vì tiền quay về. Phí tính trên lượng khớp; lệnh chưa khớp không tạo giá trị đã khớp trong bài này.
Cộng hai dòng có dấu: −1011,01 + 1048,95 = 37,94. Kiểm bằng đường khác: lãi do giá = 10 × (105 − 101) = 40; tổng phí = 1,01 + 1,05 = 2,06; lãi ròng = 40 − 2,06 = 37,94. Hai cách phải ra cùng kết quả.
Vế
Giá trị khớp
Phí
Dòng tiền có dấu
Mua
1010,00
1,01
−1011,01
Bán
1050,00
1,05
+1048,95
Cộng
—
2,06
+37,94
Chọn mẫu số rồi gọi đúng kết quả
Bài định nghĩa tỷ suất ròng kỳ nắm giữ = lãi ròng / giá vốn gồm phí mua × 100. Thay số 37,94 / 1011,01 × 100 = 3,7527% sau khi làm tròn cuối cùng. Mẫu số là chi phí mua đã bỏ ra, không phải giá trị bán hay tiền bán nhận về.
37,94 đơn vị tiền trả lời “lãi ròng bao nhiêu tiền?”; 3,7527% trả lời “lãi bao nhiêu so với giá vốn theo định nghĩa này trong vòng mua bán?”. Không số nào là tỷ suất năm hoặc dự báo. Lấy 40 chia 1010 tạo tỷ suất do giá gộp theo định nghĩa khác, không phải tỷ suất ròng được hỏi.
Trước khi diễn giải giao dịch thật, liệt kê chi phí và dòng tiền: thuế, chênh lệch giá mua bán, trượt giá, tài trợ vốn, cổ tức và các khoản liên quan. Xác định khoản nào đã phản ánh trong giá khớp thực tế để không trừ chênh lệch hoặc trượt giá hai lần. Không ngầm thay chi phí chưa biết bằng số không. Không áp dụng nguyên cách tính đơn giản này cho bán một phần hoặc có dòng tiền ngoài.
Che ví dụ và tự lập lại
Chép mẫu này, che phần số đã giải phía trên và dựng lại mọi ô từ lượng khớp, giá và quy tắc phí gốc. Ghi công thức bên cạnh số. Đối chiếu tổng sổ tiền với lãi gộp trừ hai phí trước khi tính tỷ suất.
Sau đó chẩn đoán bốn đề xuất: dùng 0,1 làm hệ số phí; gọi 40 là lãi ròng; chia 37,94 cho 1050 mà không đổi định nghĩa tỷ suất; gọi 3,7527% là tỷ suất năm. Nêu lỗi cụ thể của từng câu. Cuối cùng cho biết phải làm gì nếu thiếu phí mua hoặc giá vốn bằng không.
Khoản mục
Công thức
Bạn tự tính
Giá trị mua / phí / giá vốn
___
___
Giá trị bán / phí / tiền nhận
___
___
Tổng sổ tiền có dấu
___
___
Lãi gộp − tổng phí
___
___
Tỷ suất ròng / kỳ
___
___
Đối chiếu bài làm và điều kiện phải dừng
Mở lời giải sau khi tự làm
Mẫu đúng: mua 1010 / 1,01 / 1011,01; bán 1050 / 1,05 / 1048,95; sổ tiền +37,94; cầu nối 40 − 2,06 = 37,94; tỷ suất ròng 3,7527% cho một vòng mua bán giả lập hoàn tất. Công thức phải đối chiếu được, không chỉ chép tỷ lệ cuối.
0,1 là 10%, không phải 0,1%; phải dùng 0,001. Số 40 bỏ cả hai phí. Mẫu số 1050 là giá trị bán, không khớp định nghĩa tỷ suất. Kỳ giả lập không chứng minh kết quả năm. Nếu thiếu phí mua, cần lấy dữ kiện hoặc ghi chưa thể tính kết quả ròng theo định nghĩa. Nếu giá vốn bằng không, phép chia không hợp lệ: không xuất vô cực, 0% hoặc tỷ suất đoán.
Tự kiểm: đã dùng lượng khớp, làm tròn từng phí trước, ghi dấu dòng tiền, đối chiếu hai cách tính lãi, dùng mẫu số dương nhất quán, ghi kỳ và phạm vi chi phí chưa? Làm lại bước chưa đạt trước khi đánh dấu đã đọc.
Truy nguồn trước khi tin một nhận định
Mục tiêu
Tách ngày công bố, ngày hiệu lực và ngày truy xuất.
Phân loại bằng chứng gốc, bình luận và tin chưa có căn cứ.
Ghi giá trị chưa biết và mâu thuẫn, không tin chỉ vì logo.
Sản phẩm bạn cần tự làm
Hãy lập sổ nguồn và bảng theo dõi mâu thuẫn trên giấy hoặc bảng tính trống. Nhiệm vụ là bảo vệ một nhận định có câu chữ chính xác, không phải chọn con số bạn thích. Chỉ dùng ba hồ sơ hư cấu bên dưới; không xác minh chủ thể thật.
Trước hết chép đúng bằng chứng, rồi tách điều được hỗ trợ với điều chưa biết. Câu “DOC-A v2 báo cáo doanh thu 80 cho kỳ P” mô tả tài liệu. Câu “doanh thu thực tế là 80” khẳng định sự kiện mà riêng các hồ sơ này chưa chứng minh.
Bước 1 — Đọc bộ chứng cứ
Hai bảng dưới chép lại dữ kiện của bài gốc. null nghĩa là không được cung cấp, không phải số không và không được tự đoán. P chỉ là nhãn kỳ được cho; không có căn cứ gọi là một quý. Đơn vị và tiền tệ chưa được cung cấp.
DOC-B trích DOC-A nhưng bộ dữ kiện chưa cho biết bản nào hoặc số 100 có cùng kỳ và đơn vị hay không. Hãy ghi 80 so với 100 là mâu thuẫn biểu kiến cần kiểm tra phạm vi; thứ tự ngày công bố chưa giải quyết được.
Tài liệu
Loại / phiên bản
Công bố
Truy xuất
Hiệu lực
DOC-A
Nguồn gốc hư cấu / v2
01/09/2026
03/09/2026
null
DOC-B
Bình luận / null
04/09/2026
null
null
DOC-C
Tin đồn / null
null
null
null
Tài liệu
Nhận định / kỳ
Tham chiếu
Chưa biết
DOC-A
Doanh thu 80 / P
DOC-A v2
Đơn vị, tiền tệ, ngày hiệu lực
DOC-B
Doanh thu 100 / null
Trích DOC-A
Bản được trích, đơn vị, kỳ, ngày truy xuất
DOC-C
Không có nhận định cụ thể được cho
Nguồn gốc null
Ngày, xuất xứ và căn cứ
Bước 2 — Lập một dòng nguồn có thể bảo vệ
Bắt đầu bằng nhận định giới hạn chính xác, rồi gắn mã tài liệu và phiên bản. Ghi riêng ba loại ngày. Nếu dữ kiện không nêu người ban hành hoặc URL, để null; không tự tạo đường dẫn, số trang hay dấu xác minh.
Với A, ngày công bố là 01/09, truy xuất là 03/09, hiệu lực vẫn null. Truy xuất nói khi nhận được hồ sơ, không nói khi nội dung có hiệu lực pháp lý. A là nguồn gốc cho điều A ghi, chưa là xác minh độc lập doanh thu thực tế.
Nhận định
Định vị nguồn
Các ngày
Kết luận
DOC-A báo cáo 80 cho P
DOC-A / v2
Công bố 01/09; truy xuất 03/09; hiệu lực null
Có căn cứ về điều tài liệu ghi; chưa xác minh độc lập doanh thu thực tế
Bước 3 — Giữ dấu vết mâu thuẫn
Lần theo B → A. Đây là chuỗi trích dẫn, không phải hai xác nhận độc lập. Ghi cả hai số vào bảng mâu thuẫn cùng các trường còn thiếu để so sánh. Không lấy trung bình 90, thay A bằng bình luận mới hơn hoặc tuyên bố số nào gian lận.
Tiếp theo hỏi: B có trích A v2 không? Có cùng kỳ P không? Đơn vị, tiền tệ và định nghĩa doanh thu có giống không? Có bản đính chính gốc mới hơn không? Bộ dữ kiện chưa trả lời. Kết quả đúng là chưa giải quyết, chờ kiểm tra; không tự dựng kết luận.
Đến lượt bạn — Điền sổ trước khi mở lời giải
Chép các dòng trống và hoàn thành A, B, C. Nêu vì sao mỗi null vẫn chưa biết. Sau đó viết hai ghi chú theo thời điểm: bộ hồ sơ hỗ trợ điều gì đến 03/09/2026, và điều gì thay đổi khi gặp B về sau. Không đưa thông tin tương lai về quá khứ.
Cuối cùng xét bốn kết luận: “A có hiệu lực ngày 03/09”; “B xác nhận A độc lập”; “doanh thu phải là 90”; “A v2 báo cáo 80 cho P”. Với mỗi câu, chỉ nguồn hỗ trợ hoặc lý do chính xác chưa được hỗ trợ.
Tài liệu / bản
Nhận định / kỳ / đơn vị
Công bố / truy xuất / hiệu lực
Chuỗi nguồn / lý do chưa biết
A / ___
___
___
___
B / ___
___
___
___
C / ___
___
___
___
Bất đồng
Phạm vi so sánh được?
Việc còn cần kiểm tra
Kết luận hiện tại
___
___
___
___
Đối chiếu cách lập luận
Mở lời giải sau khi tự làm
A: v2, báo cáo 80 cho P; công bố 01/09, truy xuất 03/09, hiệu lực null. Đơn vị, tiền tệ và tên người ban hành vẫn null vì không được cho. B: bình luận, công bố 04/09, ghi 100 và trích A; phiên bản, ngày truy xuất, hiệu lực, kỳ và đơn vị vẫn null. C: tin đồn không ngày, nguồn gốc null; bộ dữ kiện không cung cấp nhận định cụ thể để xác minh.
Tại mốc 03/09, A đã được truy xuất và hỗ trợ câu giới hạn về A v2. B có ngày công bố về sau, không được coi là bằng chứng đã biết trong bộ hồ sơ tại mốc đó. Khi gặp B sau này, ghi mâu thuẫn biểu kiến 80/100 và sự phụ thuộc B → A. Ngày truy xuất thực tế của B cần ghi khi biết, không tự coi là 04/09.
Ba kết luận đầu thiếu căn cứ: truy xuất không phải hiệu lực; trích dẫn phái sinh không là xác nhận độc lập; lấy trung bình không có cơ sở bằng chứng. Chỉ câu “A v2 báo cáo 80 cho P” được hỗ trợ với đúng phạm vi đó. Giữ mâu thuẫn biểu kiến chưa giải quyết cho đến khi kiểm được bản, kỳ, đơn vị và đính chính gốc nếu có.
Kiểm bài làm, không đo sự tự tin
Kiểm tra mỗi khẳng định thực tế đều chỉ tới A, B hoặc C; mỗi trường thiếu có lý do; các loại ngày được tách; mâu thuẫn còn hiển thị; kết luận nói tài liệu ghi gì thay vì chứng thực doanh nghiệp. Sửa mọi câu vượt quá bằng chứng.
Sản phẩm tự kiểm gồm ba dòng nguồn, một dòng mâu thuẫn, hai ghi chú có mốc thời gian và lý do cho cả bốn kết luận đề xuất. Nếu chưa tự làm lại được khi đóng lời giải, hãy lặp các bước lập dòng nguồn trước khi đánh dấu đã đọc.
Bằng chứng có thể làm đổi kế hoạch
Mục tiêu
Nêu giả định có thể bị bác bỏ trước quyết định.
Tách quan sát, suy luận và hành động đề xuất.
Giải thích vì sao xem lại không có nghĩa tự động mua hoặc bán.
Nội dung học
Luận điểm cần điều kiện quan sát được và dấu hiệu phải xem lại. Nếu bằng chứng vi phạm điều kiện, ghi thay đổi, kiểm tính so sánh và đánh giá lại. Đây là quy trình lý giải, không phải khuyến nghị cơ học. Không dùng công bố sau để biện minh lệnh trước. Quy trình tốt vẫn có thể lỗ; quy trình thiếu căn cứ vẫn có thể lãi trong đường giá giả.
Ví dụ
Trước bước 0 người học ghi: “Tình huống hư cấu giả định doanh thu so sánh được ít nhất 100; xem lại nếu thông báo gốc kế tiếp dưới 100.” Bước 1, thông báo hư cấu cùng phạm vi ghi 80. Quan sát: thấp hơn 100 là 20, bằng 20% ngưỡng. Suy luận: giả định đã nêu bị vi phạm. Bước quy trình tiếp theo: kiểm thông báo và sửa tình huống; fixture không chỉ định giao dịch. Thông báo bước 1 chưa có cho quyết định bước 0.
Thực hành
Gắn riêng giả định, quan sát, suy luận và bước xem lại.
Nêu yếu tố làm kỳ không so sánh được và cần kết luận chưa biết.
Viết tự đánh giá tránh biết trước kết quả, chỉ trích thông tin có tại bước quyết định.
Chi phí thực thi cần mốc so sánh rõ
Mục tiêu
Tính chi phí giá bất lợi có dấu đúng cho mua và bán.
Tách phí rõ, chênh lệch giá và lượng chưa khớp.
Giải thích chọn mốc và chi phí cơ hội chưa tính.
Nội dung học
Workbook định nghĩa mốc giá quan sát nội bộ trước lệnh, không phải thước đo best execution toàn diện. Với mua, chi phí giá bất lợi = lượng khớp × (giá khớp − giá mốc). Với bán = lượng khớp × (giá mốc − giá khớp). Cộng phí theo giá trị đã khớp để có chi phí thực thi quan sát của bài. Chia lượng khớp × giá mốc rồi nhân 10.000 để ra điểm cơ bản. Khớp thuận lợi có thể tạo thành phần giá âm. Không cộng spread thêm nếu ảnh hưởng đã nằm trong chênh giá khớp so mốc. Chi phí cơ hội phần chưa khớp không tính và phải nêu rõ.
Ví dụ
Giá mốc 100 quan sát trước lệnh hư cấu yêu cầu 15 đơn vị; chỉ khớp 10 và hủy 5. MUA tại 101 có chi phí giá bất lợi 10, phí 1,01, tổng 11,01 và 110,1 bps trên giá trị mốc 1.000. BÁN tại 99 có chi phí giá 10, phí 0,99, tổng 10,99 và 109,9 bps. Đây là hai ví dụ riêng, không phải vòng mua bán nối nhau. Năm đơn vị hủy không tính phí; chi phí cơ hội chưa biết.
Thực hành
Tính mỗi bên với dấu đúng và ghi mọi đơn vị.
Thử mua tại 99 so mốc 100 và giải thích thành phần giá âm.
Nêu thời điểm mốc và chi phí loại trừ trước khi so thực thi.
Đọc quy tắc Việt Nam trước khi mô phỏng
Mục tiêu
Phân biệt quy tắc nguồn, giả định mô phỏng và điều chưa biết.
Kiểm tra riêng lô, bước giá và phiên; không đồng nhất lệnh hợp lệ về bước giá với lệnh chắc chắn khớp.
Giải thích vì sao thanh toán tức thời trong lab không đại diện cổ phiếu Việt Nam T+2.
Đọc công bố có dấu thời gian và đánh giá đúng phạm vi, phiên bản nguồn.
Nội dung học
Một quy tắc phải đi cùng thị trường, loại chứng khoán, ngày hiệu lực và vị trí trong nguồn. Quyết định 22/QĐ-HĐTV ngày 16/03/2026 thay thế quyết định cùng số ngày 18/04/2025. Phụ lục III phân biệt HOSE và cổ phiếu niêm yết HNX; không lấy một con số áp dụng cho toàn bộ Việt Nam. Lab hiện có dùng mã hư cấu, giá xác định trước, IOC đơn giản và thanh toán giả lập tức thời. Đây là các giả định học tập, không phải bằng chứng hệ thống đã mô phỏng đúng sở giao dịch.
Ví dụ
Giả sử người học kiểm tra lệnh LO mua 200 cổ phiếu hư cấu tại 20.150đ. 200 là hai lô chẵn 100; ở vùng giá này bước giá 50đ nên 20.150 nằm trên lưới, còn 20.125 không nằm trên lưới. Giá trị tại giá giới hạn: 200 × 20.150 = 4.030.000đ, chưa gồm phí/thuế. Điều này chỉ kiểm tra hai điều kiện; chưa xác nhận biên độ, phiên, tiền khả dụng hoặc lệnh được sở chấp nhận/khớp. Nếu không có bên bán ở mức phù hợp, lệnh hợp bước giá vẫn có thể chưa khớp. Phí, thuế, giá khớp và ngày thanh toán để trống vì ví dụ không xác lập chúng.
Thực hành
Ghi sở/thị trường, loại chứng khoán và mã hư cấu.
Ghi source ID, ngày hiệu lực, ngày đọc; đánh dấu điều chưa biết.
Kiểm tra lô và bước giá riêng; không bỏ qua phiên hoặc trạng thái.
Viết luận điểm và ngân sách trước lệnh, tránh dùng kết quả tương lai.
Phân biệt giá trị tại giá giới hạn, giá khớp, phí và thanh toán.
Khi đọc tin, ghi thời điểm công bố, phạm vi và điều chưa xác nhận.
Lưu phản ánh của mình để người khác rà soát; không diễn giải điểm lab thành chứng nhận.
Tỷ trọng danh mục và giới hạn đa dạng hóa
Mục tiêu
Đối chiếu giá trị vị thế và tiền với tổng giá trị dương.
Tính tỷ trọng phần trăm trên cùng mẫu số tổng giá trị.
Phân biệt chỉ báo tập trung với bằng chứng đa dạng hóa.
Nội dung học
Investor.gov trình bày phân tán trong và giữa nhóm tài sản để đa dạng hóa, đồng thời lưu ý quỹ tập trung có thể trùng danh mục. Worksheet chỉ đo tỷ trọng danh nghĩa từng mã; tên mã khác nhau chưa chứng minh rủi ro độc lập. Giá trị vị thế = số lượng × giá. Tổng giá trị = tiền + mọi vị thế. Tỷ trọng % = giá trị / tổng giá trị × 100; tiền dùng cùng mẫu số. Tỷ trọng tài sản lớn nhất loại tiền khỏi danh sách so sánh nhưng mẫu số vẫn gồm tiền. Đây không là điểm rủi ro hoặc tỷ lệ phân bổ đề xuất. Không cộng nhiều đồng tiền.
Ví dụ
Tại thời điểm giả lập: tiền 100, A = 2 × 50 = 100, B = 4 × 25 = 100. Tổng = 300. Tiền, A và B mỗi khoản 33,3333%. Tỷ trọng tài sản lớn nhất là 33,3333%, không phải 50%; 50% dùng mẫu số chỉ gồm tài sản đầu tư, là định nghĩa khác. Tổng tỷ trọng hiển thị là 99,9999%. Hai tên hư cấu không cung cấp bằng chứng ngành hoặc tương quan.
Thực hành
Ghi giá trị, mẫu số và ba tỷ trọng trước làm tròn.
Cho hai số lượng bằng 0, giữ tiền 100: giải thích tiền 100% và tỷ trọng tài sản lớn nhất 0%.
Viết nhận xét tiếng Việt về dữ liệu ngành, phơi nhiễm trùng và thanh khoản còn thiếu; không đề xuất giao dịch.
Kịch bản sốc không phải dự báo
Mục tiêu
Áp sốc từng vị thế rõ ràng và giữ tiền không đổi.
Đối chiếu tổng sau sốc và chênh lệch có dấu qua hai mẫu chuẩn.
Giải thích vì sao sốc đồng thời không là ước tính tương quan hoặc xác suất lỗ.
Nội dung học
Kịch bản là giả định chọn cho bài tập, không là sự kiện tương lai được ước tính. Giá trị sau sốc = số lượng × giá × (1 + sốc). Tổng sau sốc = tiền không đổi + mọi vị thế sau sốc. Chênh lệch = tổng sau sốc − tổng ban đầu. Sốc −1 xóa giá trị vị thế trong mô hình; không mô hình nợ hoặc thanh lý. Worksheet chỉ nhận sốc từ −1 đến +1 và số lượng không âm. Giảm đồng thời có thể minh họa phơi nhiễm chung, nhưng không ước tính quan hệ phụ thuộc. Không gán xác suất hoặc khẳng định đã bao quát trường hợp xấu nhất.
Ví dụ
Kịch bản 1: tiền 100; A 100 sốc −20% thành 80; B 100 sốc +10% thành 110. Tổng đầu 300; sau sốc 290; chênh lệch −10. Kịch bản 2 là danh mục riêng: tiền 50; A 3 × 20 = 60 sốc −100% thành 0; B 2 × 40 = 80 giữ nguyên. Tổng 190 thành 130; chênh lệch −60. Tỷ trọng ban đầu: tiền 26,3158%, A 31,5789%, B 42,1053%. Chênh lệch −60 không là xác suất hoặc tiền có thể thực thi.
Thực hành
Tính lại hai kịch bản, ghi riêng giá trị đầu và sau sốc.
Ở kịch bản 1 cho cả hai mã sốc −20%: mỗi mã 80, tổng 260, chênh lệch −40. Giải thích không là tương quan ước tính.
Gấp đôi tiền và mọi số lượng kịch bản 1: đầu 600, sau sốc 580, chênh lệch −20, tỷ trọng ban đầu không đổi. Trình bày giới hạn bằng tiếng Việt.
Đọc báo cáo trước khi lập luận đầu tư
Mục tiêu
Tách bảng cân đối tại ngày chốt với dòng trong kỳ.
Đối chiếu doanh thu, lợi nhuận, phải thu và tiền hoạt động.
Ghi giả định kế toán và câu hỏi còn mở trước giao dịch giả lập.
Sản phẩm cần làm và cách học bài này
Hãy đặt một tờ giấy hoặc bảng tính trống bên cạnh. Học xong bài này, bạn phải tự lập được báo cáo kết quả, bảng đối chiếu dòng tiền, bảng cân đối cuối kỳ và một kết luận ngắn có căn cứ. Đi theo ví dụ có hướng dẫn trước, sau đó tự giải bộ số liệu mới rồi mới mở lời giải.
Một kết luận tốt tách điều quan sát được, cách giải thích có thể có và bằng chứng còn cần tìm. Câu “có lãi nên mua” chưa làm các việc đó. Bài này hướng dẫn công việc kế toán cần hoàn thành trước khi lập luận cho một giao dịch giả lập.
Bước 1 — Đọc dữ kiện trước khi bấm máy
Dùng thống nhất một đơn vị tiền giả lập. Kỳ báo cáo dài một tháng. Đầu tháng, tài sản chỉ có tiền 100; vốn chủ sở hữu 100; phải thu và nợ phải trả đều bằng 0. Trong tháng, doanh nghiệp đã thực hiện và ghi nhận doanh thu 80, thu được 50 của chính doanh thu đó, đồng thời ghi nhận và trả chi phí hoạt động 60.
Ví dụ không có thuế, tồn kho, khấu hao, vay nợ, cổ tức, đầu tư tài sản, góp vốn thêm, khách trả trước, chênh lệch tỷ giá hoặc dòng tiền khác. Chính các giả định này cho phép đối chiếu ngắn gọn. Khi đọc doanh nghiệp thật, phải kiểm tra thuyết minh trước khi dùng cách rút gọn này.
Số dư trên bảng cân đối được đo tại một ngày; doanh thu, chi phí và lưu chuyển tiền thuộc một khoảng thời gian. Trên bài làm, hãy ghi tháng báo cáo và “đơn vị tiền giả lập”. Cột đầu/cuối kỳ của bảng cân đối cần có ngày chốt; báo cáo kết quả phản ánh cả tháng.
Bước 2 — Lần theo từng nghiệp vụ qua các tài khoản
Đừng bắt đầu bằng cách chép lợi nhuận sang tiền. Hãy hỏi lần lượt: đã tạo ra doanh thu nào, đã thu bao nhiêu, đã phát sinh chi phí nào và đã trả bao nhiêu? Trong ví dụ này, ghi nhận doanh thu và thu tiền là hai nghiệp vụ riêng.
Ghi nhận phần bán hàng đã thực hiện: Nợ phải thu 80, Có doanh thu 80. Phải thu tăng lên 80; bút toán này chưa tạo tiền.
Thu 50: Nợ tiền 50, Có phải thu 50. Tiền từ 100 lên 150; khách còn nợ 80 − 50 = 30. Thu nợ không được ghi thêm doanh thu lần thứ hai.
Ghi nhận và trả chi phí: Nợ chi phí hoạt động 60, Có tiền 60. Tiền từ 150 xuống 90. Chi phí làm giảm lợi nhuận; thanh toán làm giảm tiền.
Đối chiếu các biến động: phải thu tăng 30, tiền giảm 10, lợi nhuận trong kỳ tăng 20. Tài sản ròng tăng 20 đến từ lợi nhuận, không phải từ khoản vay hoặc vốn góp mới.
Bước 3 — Lập báo cáo và đối chiếu chéo
Hãy tính theo đúng thứ tự dưới đây. Giữ nguyên dấu trừ: dòng tiền hoạt động âm là tiền chi ròng, không phải doanh thu âm. Cách trực tiếp và gián tiếp diễn giải cùng một biến động tiền hoạt động nhưng xuất phát từ hai điểm khác nhau.
Trong cầu nối gián tiếp, phải thu tăng 30. Đây là doanh thu đã nằm trong lợi nhuận nhưng chưa thu tiền, nên phải trừ 30 khỏi lợi nhuận. Cầu nối ngắn này đúng vì ví dụ đã loại các điều chỉnh khác; báo cáo thật thường có nhiều khoản điều chỉnh.
Khoản cần tính
Thay số
Kết quả
Lợi nhuận trong kỳ
Doanh thu 80 − chi phí 60
20
Tiền hoạt động theo cách trực tiếp
Thu của khách 50 − tiền chi 60
−10
Mức tăng phải thu
Cuối kỳ 30 − đầu kỳ 0
30
Tiền hoạt động theo cách gián tiếp
Lãi 20 − mức tăng phải thu 30
−10
Tiền cuối kỳ
Tiền đầu 100 + tiền hoạt động (−10)
90
Tài sản cuối kỳ
Tiền 90 + phải thu 30
120
Vốn chủ cuối kỳ
Vốn đầu 100 + lợi nhuận 20
120
Chênh lệch phương trình kế toán
Tài sản 120 − nợ 0 − vốn 120
0
Bước 4 — Giải thích kết quả bằng lời
Doanh nghiệp có lãi 20 trong khi tiền hoạt động giảm 10. Hai điều cùng đúng vì 30 doanh thu đã ghi nhận còn nằm ở phải thu. Biên lợi nhuận 25% (20 ÷ 80) tự nó không nói được khách sẽ trả khoản phải thu vào lúc nào.
Bây giờ chỉ thay số thu từ 50 xuống 40. Trước khi tính, hãy dự đoán báo cáo nào thay đổi. Doanh thu và chi phí không đổi nên lợi nhuận vẫn 20, vốn cuối vẫn 120. Tiền hoạt động thành 40 − 60 = −20; tiền cuối còn 80; phải thu tăng lên 40. Tổng tài sản vẫn là 80 + 40 = 120.
Một biến động trong một kỳ chưa chứng minh gian lận hoặc mất khả năng thanh toán. Cần hỏi bảng tuổi nợ, hạn thanh toán trong hợp đồng, tiền thu sau ngày chốt và việc chậm thu có lặp lại hay không. Có thể viết: “Trong ví dụ đơn giản này, tiền hoạt động giảm vì thu tiền chậm hơn doanh thu ghi nhận; bằng chứng cần bổ sung là lịch thu nợ.”
Bước 5 — Tìm sự khác biệt này trong báo cáo công khai
Mở Microsoft Annual Report 2025, phần báo cáo tài chính, năm kết thúc 30/06/2025, đơn vị triệu USD. Tìm tổng doanh thu 281,724, lợi nhuận ròng 101,832 và tiền thuần hoạt động 136,162. Kiểm tra năm và đơn vị trước khi chép. Chênh lệch tiền hoạt động với lãi là 34,330; đọc các dòng điều chỉnh trước khi giải thích. Đây là bài đọc một báo cáo xác định, không phải định giá. Dấu phẩy trong các số nguồn này phân tách hàng nghìn.
Hãy che hoặc chưa mở lời giải bên dưới. Một doanh nghiệp hư cấu khác đầu tháng có tiền 200, vốn chủ 200, phải thu và nợ đều bằng 0. Trong tháng ghi nhận doanh thu 120, thu 75, ghi nhận và trả chi phí 90. Các giả định loại trừ khác giữ như Bước 1. Làm trên giấy hoặc bảng tính của bạn; không cần gửi tệp hay thông tin cá nhân lên trang.
Viết ba bút toán và giải thích vì sao thu 75 không phải doanh thu mới.
Lập báo cáo kết quả gồm doanh thu, chi phí và lợi nhuận; trình bày phép trừ.
Tính tiền hoạt động trực tiếp, rồi đối chiếu từ lợi nhuận qua biến động phải thu.
Tính tiền cuối kỳ, phải thu, tổng tài sản và vốn chủ; kiểm tra tài sản − nợ − vốn = 0.
Chỉ thay số thu xuống 60. Dự đoán tổng nào giữ nguyên trước, rồi tính lại các dòng bị ảnh hưởng.
Viết bốn câu: một quan sát, giải thích kế toán, một cách giải thích khác cần kiểm chứng và bằng chứng cụ thể bạn sẽ yêu cầu.
Mẫu bài làm trống — Hoàn thành trước khi mở lời giải
Chép ba mẫu báo cáo nhỏ này vào bài làm của bạn. Bổ sung kỳ/ngày chốt và đơn vị tiền giả lập. Điền từng chỗ trống từ bộ số liệu tự làm, rồi thêm cột chỉ thu 60 để so sánh. Các chỗ trống là gợi ý cho bài làm riêng của bạn, không phải biểu mẫu gửi dữ liệu.
Báo cáo kết quả — trong tháng
Khoản mục
Số của bạn và cách tính
Doanh thu
____
Chi phí hoạt động
____
Lợi nhuận
____
Bảng dòng tiền — trong tháng
Khoản mục
Số của bạn và cách tính
Thu của khách
____
Chi hoạt động (ghi rõ dấu)
____
Tiền hoạt động ròng
____
Tiền đầu kỳ
____
Tiền cuối kỳ
____
Bảng cân đối — tại ngày cuối kỳ
Khoản mục
Số của bạn và cách tính
Tiền
____
Phải thu
____
Tổng tài sản
____
Nợ phải trả
____
Vốn chủ
____
Tài sản − nợ − vốn
____
Lời giải mẫu — So cả cách làm, không chỉ số cuối
Mở lời giải sau khi tự làm
Bút toán: Nợ phải thu/Có doanh thu 120; Nợ tiền/Có phải thu 75; Nợ chi phí/Có tiền 90. Phải thu cuối kỳ là 45. Thu tiền là tất toán một phần quyền đòi nợ đã ghi trước đó.
Lợi nhuận = 120 − 90 = 30. Tiền hoạt động trực tiếp = 75 − 90 = −15. Tiền hoạt động gián tiếp = lãi 30 − phải thu tăng 45 = −15. Tiền cuối = 200 − 15 = 185. Tài sản = 185 + 45 = 230. Vốn chủ = 200 + 30 = 230. Kiểm tra cân đối: 230 − 0 − 230 = 0.
Nếu chỉ thu 60: phải thu = 120 − 60 = 60; tiền hoạt động = 60 − 90 = −30; tiền cuối = 170. Lãi vẫn 30; tài sản và vốn vẫn bằng 230. Phần doanh thu chưa thu tiền lớn hơn còn nằm ở phải thu; phương trình kế toán vẫn cân.
Kết luận mẫu: “Lãi là 30 nhưng tiền hoạt động là −15. Phải thu tăng 45 theo các giả định của bài. Điều này có thể do điều khoản bán chịu đã thỏa thuận hoặc do thu nợ chậm; chỉ các con số này chưa phân biệt được hai khả năng. Tôi cần hạn thanh toán từng hóa đơn và bằng chứng thu sau kỳ trước khi kết luận mạnh hơn.”
Tự kiểm tra và chẩn đoán lỗi thường gặp
Trước khi coi bài làm hoàn tất, kiểm tra bốn điều: hai cách tính tiền hoạt động cho cùng kết quả; tiền cuối bằng tiền đầu cộng đủ dòng tiền đã mô hình; bảng cân đối cuối kỳ khớp; kết luận tách sự kiện với cách giải thích chưa kiểm chứng.
Nếu ghi tiền cuối 120 trong ví dụ có hướng dẫn, bạn có thể đã lấy tiền đầu cộng lãi và bỏ qua 30 chưa thu. Nếu ghi doanh thu 130, bạn có thể đã cộng trùng lần thu 50. Nếu tiền gián tiếp thành 50, bạn đã cộng mức tăng phải thu thay vì trừ. Hãy quay lại dấu vết tài khoản, đừng tự chèn số để cân.
Giữ bản tính đầu và các sửa đổi. Bạn cần giải thích được nguồn số và từng dấu mà không nhìn đáp án. Chỉ đổi sang một bộ số giả lập khác khi đã đối chiếu trọn vẹn.
Căn cứ trong bài làm
Tự kiểm tra
Kỳ, đơn vị và giả định
Ghi rõ trước khi tính
Bút toán và lợi nhuận
Không cộng trùng doanh thu với thu nợ
Tiền hoạt động trực tiếp/gián tiếp
Có công thức, thay số; hai cách bằng nhau
Tiền cuối và bảng cân đối
Đối chiếu được tiền và phương trình kế toán
Diễn giải và yêu cầu bằng chứng
Nêu đúng nguồn cần tìm; không suy ra giao dịch thiếu căn cứ
Khoảng trống thanh khoản và thoát lệnh một phần
Mục tiêu
Tái lập đường đi capstone đã rà soát.
Tách số khớp/hủy và phơi nhiễm còn lại.
Giải thích lệnh bán hiển thị không bảo đảm thanh lý.
Nội dung học
Chỉ dùng fixture capstone US hiện có. Bắt đầu mới, mua thị trường bốn cổ phần, tiến hai bước rồi bán thị trường bốn. Engine giới hạn khối lượng và hủy phần chưa khớp; đây là quy ước lớp, không toàn bộ vòng đời lệnh Mỹ. Số hủy không tạo tiền. Phí, bước giá giả lập (tick), ID lệnh phải lấy từ export fixture.
Ví dụ
Đường chuẩn hiện có kết thúc tiền 9685.51, nắm giữ3, lệnh bán cuối khớp1 và hủy3. Yêu cầu4=khớp1+hủy3. Bán một không nghĩa đã thoát cả bốn. Tiền là kết quả riêng lịch sử fixture; không suy rộng sang chuỗi lệnh, giá, phí hay đồng tiền khác.
Thực hành
Chạy đúng đường trong lab giả lập mới và xuất căn cứ trước thao tác khác.
Đối chiếu yêu cầu4, khớp1, hủy3, nắm giữ3; chú thích lệnh cuối và bước giá giả lập (tick).
Viết ghi chú phơi nhiễm còn lại, độ sâu chưa biết và giới hạn mô hình; không đề xuất giao dịch thật.
Hồ sơ căn cứ và đồ án phản biện đồng học
Mục tiêu
Lập hồ sơ giả lập có thể tái lập.
Tách tác giả, ý kiến đồng học và giảng viên thẩm định.
Sửa nhận định theo căn cứ, giữ phiên bản gốc.
Nội dung học
Portfolio là sản phẩm học thủ công: mục tiêu, phiên bản fixture/quy tắc, giả định, export lệnh, phép tính, câu hỏi mở và bản sửa. Đồng học phản biện một kết luận; tác giả trả lời bằng căn cứ hoặc ghi chưa biết. Ý kiến đồng học không là giảng viên duyệt, danh tính xác minh, công nhận nghề hay thi an toàn.
Ví dụ
Bản1 ghi “đã thoát bốn cổ phần”. Đồng học dẫn lệnh cuối khớp1/hủy3, nắm giữ3. Bản2 sửa, dẫn export lệnh, giữ bản1 và lý do sửa. Checksum so byte tệp nhưng không chứng minh danh tính hay lịch sử chống sửa.
Thực hành
Gộp hồ sơ giả lập có nhãn: sổ B2, export A1, worksheet stress A2; tách giới hạn nguồn và mô hình.
Nhờ đồng học khác phản biện một kết luận; giữ nguyên ý kiến và câu trả lời.
Nộp bản1, bản2, nhật ký sửa, bảo vệ năm phút; giảng viên vẫn chưa thẩm định tới khi người thật rà soát.